Klik op de foto voor de situatie voor en na de restauratie
 Radioset, "bloksysteem" bestaande uit vier koppelbare elementen
Donkerbruine gebeitste eikenhouten kastjes met ebonieten front, bakelieten knoppen en messing koppelstrips en verbindingspunten.
De set bestaat uit een afstemmodule met een vaste en een beweegbare spoel, een HF-module met 1 buis en 1 insteekspoel, een detectormodule met 1 buis en een eindversterker met 2 buizen. Waarschijnlijk waren alle lampen helgloeiers. In het toestel zaten nog 2 Philips DII lampen. De vermoedelijke buizenbezetting was: Philips DII (HF), DI (detector), 2 x DII (eindversterker). Ook was een set originele spoelen aanwezig. Alle spoelen hebben een massieve en een holle pen. De penmaat lijkt Engels: hartsafstand 19 mm, pendikte 4,8 mm. Een van de koppeltrafo's is van het Duitse Bco (deze is vrij zeker niet origineel), op de andere staat de afkorting DPM. Verder zijn er geen gemerkte onderdelen.
Op de HF-module zijn aan de bovenzijde de teksten "Erres G RADIOFON" en onderaan "R.S. Stokvis & Zonen" aangebracht, op de overige kastjes staat de tekst "RADIOFON", met uitzondering van de eindversterker. In 1923 maakte N.S.F. voor Stokvis een Erres G in Nederland, maar die lijkt maar weinig op deze unit. De enige overeenkomst is dat het ook een HF module is. De rol die Stokvis bij het tot stand komen van deze module gespeeld heeft, is nog steeds onduidelijk.
Geschiedenis
De radioset komt uit Finland, waar hij in 1939 in een zomerhuis werd achtergelaten door een Fin die vluchtte bij het uitbreken van de Winteroorlog tussen de Sowjetunie en Finland, die begon op 30 november 1939 en eindigde op 13 maart 1940. Na de oorlog, in 1949, werd het zomerhuis gekocht door een Finse dame, die de radio daar aantrof. Een kleinzoon zocht uiteindelijk informatie over Erres en Stokvis en belandde op mijn website. In 2018 werd de set aan mij geschonken; in januari 2019 werd hij naar Nederland opgestuurd. Met veel dank aan de gulle gever: Carl Fredrik Sandelin, Helsinki, Finland.
Dat de radio niet in Finland gemaakt is, is te zien aan de afkortingen voor lange en korte golf die niet overeenkomen met de daarvoor gebruikte graveringen (L en K) op de afstemunit. In het Fins zouden daarvoor de letters P (Pitka) en L (Lyhyt) gebruikt zijn.
Het lijkt er dus op dat deze radiocombinatie de eerste commerciele ontvanger is die in Finland werd geimporteerd.
De eerste advertenties voor de radio verschenen in de Finse pers op 7 oktober 1923. In het tijdschrift Suomen Kuvalehti van 2 februari 1924 werd het modulaire systeem beschreven, compleet met een aantal foto's, waarop de verschillende combinaties te zien zijn.
1-lamps ontvanger 3-lamps ontvanger (boven) en 5-lamps ontvanger
De units werden geimporteerd door het Finse bedrijf Hedengren in Helsinki; ze werden betrokken van de Deense Radiofon fabriek uit Kopenhagen.
Als directeur wordt in 1923 E.F. Thestrup-Andersen genoemd; als eigenaar P. Utzon Buch. Beide heren bezochten in september 1923 een grote industrietentoonstelling in Moskou. Radiofon lijkt een bedrijf te zijn geweest dat in Denemarken zelf niet zo bekend was, omdat het vooral voor de buitenlandse markt produceerde. In de Deense krant Fyns Venstreblad, Odense, van 4 november 1924 wordt geschreven dat het "vooral in het buitenland bekende Radiofon" verschillende overeenkomsten heeft gesloten met de Sovjetregering in Moskou.
De ontvanger is ook in Noorwegen op de markt gebracht door Einar Rustad in Kristiania (Olso). In advertenties uit 1923 en in een krantenartikel uit dat jaar worden identieke radiocombinaties met dezelfde naam beschreven.
Gegevens Buizen  
Serienummer: geen
Afmetingen (hbd): 20,5 x 56 x 10,8 cm
Bouwjaar: 1923
Gekregen in: 2018
Voltage: 4/80 volt
   

Klik op een buis voor meer informatie

Schema

Wat werd in 1923 uitgezonden?

 

Luister naar "High Society" door King Oliver's Jazz Band, opgenomen in Chicago, 24 juni 1923

De Radiofon afstem unit
Met een vaste en een beweegbare spoel, een antenneaansluiting, een serie-parallelschakelaar (L/K), een afstemcondensator en onderaan een aansluiting voor een raamantenne

De Erres G /Radiofon HF versterker
Met n buis, een vaste spoel, een schakelaar voor het afschakelen van de module, een schakelaar voor het ompolen van de spoelen op de afstemunit (op deze wijze kunnen spoelen die een andere wikkelrichting hebben ook worden gebruikt), een afstemcondensator en een reostaat voor de gloeistroom.

De Radiofon detector
Met n buis, twee klemmen, waartussen een roosterlekweerstand kan worden aangebracht (bij helgloeiers niet altijd nodig, bij iets latere buizen wel) en een reostaat voor de gloeistroom.

De eindversterker
Met twee buizen en twee reostaten voor de gloeistroom. Onderaan een aansluiting voor een koptelefoon.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op zondag 14 april 2024